
Bezpieczeństwo w banku
Jak działa silne uwierzytelnianie w bankowości firmowej
Silne uwierzytelnianie (SCA) potwierdza tożsamość klienta co najmniej dwoma elementami z trzech kategorii: wiedza, posiadanie i cecha klienta.
Czym jest silne uwierzytelnianie i dlaczego ma znaczenie dla firm
Silne uwierzytelnianie (SCA) potwierdza tożsamość klienta co najmniej dwoma elementami z trzech kategorii: wiedza, posiadanie i cecha klienta. Wymóg wynika z dyrektywy PSD2 i rozporządzenia RTS; w Polsce RTS obowiązuje od 14 września 2019 r. Ma zwiększać bezpieczeństwo elektronicznych usług płatniczych i ograniczać oszustwa.
W firmach SCA obejmuje logowanie i korzystanie z bankowości internetowej oraz mobilnej, a także płatności w terminalach POS i w e-commerce/m-commerce. W handlu cyfrowym w większości krajów EOG obowiązuje od 1 stycznia 2021 r.; wcześniej egzekwowano je już dla innych transakcji elektronicznych. Dostęp do konta firmowego i zatwierdzanie operacji wymagają potwierdzenia tożsamości zgodnie z uprawnieniami użytkownika.
Trzy kategorie potwierdzania tożsamości: wiedza, posiadanie, cecha klienta
„Wiedza” to kod PIN, hasło lub inny element znany tylko klientowi; nie udostępniaj go osobom trzecim. „Posiadanie” to przedmiot użytkownika, np. karta plastikowa albo telefon z kartą SIM. „Cecha klienta” jednoznacznie wyróżnia osobę, np. odcisk palca, tęczówka oka lub układ żył.
Elementy SCA muszą być niezależne: naruszenie jednego nie może osłabiać wiarygodności pozostałych. Nie zapisuj PIN-u na karcie ani w jej pobliżu, np. w portfelu — kradzież portfela oznacza utratę dwóch elementów: karty (posiadanie) i PIN-u (wiedza), co osłabia ochronę. Wymóg spełnia kombinacja dwóch elementów z trzech kategorii, ale muszą być niezależne.
Trzy kategorie potwierdzania tożsamości w SCA
- Wiedza
- Hasło, PIN, pytanie bezpieczeństwa
- Posiadanie
- Karta bankowa, telefon z SIM, token
- Cecha klienta
- Odcisk palca, tęczówka, układ żył
Gdzie w bankowości firmowej spotkasz silne uwierzytelnianie
W bankowości firmowej SCA dotyczy właściciela firmy, użytkowników firmowych i pełnomocników z dostępem do konta.
W wieloosobowym dostępie do serwisu iPKO wspólnicy i pracownicy zarządzają finansami firmy oraz potwierdzają transakcje. Każda z tych osób może być zobowiązana do potwierdzenia logowania lub operacji zgodnie z przyznanymi uprawnieniami. Zakres wymaganych potwierdzeń zależy od roli i uprawnień.
Narzędzia autoryzacji w praktyce firmowej
W PKO Banku Polskim narzędzia autoryzacji to mobilna autoryzacja w aplikacji mobilnej, kod SMS i kod z karty kodów. Dwuetapowe logowanie do serwisu internetowego potwierdza się w aplikacji mobilnej; co 90 dni bank prosi o zalogowanie się z narzędziem autoryzacji. Klucz bezpieczeństwa może zastąpić dotychczasową metodę dodatkowej weryfikacji logowania.
Urządzenia zaufane ograniczają liczbę potwierdzeń: dodaj komputer, laptop, telefon lub tablet — maksymalnie 10 urządzeń — a bank nie wymaga potwierdzania każdego logowania narzędziem autoryzacji. Dodatkowe zabezpieczenie analizuje parametry urządzenia, np. typ, oraz wybrane cechy zachowania, np. sposób pisania na klawiaturze i używania ekranu dotykowego. Włącza się je raz, potwierdzając zgodę narzędziem autoryzacji.
W płatnościach internetowych kartą wymóg SCA może spełnić technologia 3D Secure; nowsza wersja, EMV 3DS Secure, ma redukować liczbę dodatkowych kroków i ryzyko porzucenia zakupów.
Kroki autoryzacji w PKO Banku Polskim przy wieloosobowym dostępie
- Logowanie do iPKOZ wykorzystaniem hasła i kodu SMS lub aplikacji mobilnej
- Potwierdzenie działaniaPrzez autoryzację w aplikacji mobilnej lub kod z karty kodów
- Akceptacja operacjiZgodnie z rolą i uprawnieniami (np. właściciel akceptuje przelew)
Zalety i ograniczenia używania urządzeń zaufanych w SCA
- Zalety
- Mniejsza liczba potwierdzeń, wygoda pracy, bezpieczeństwo oparte na zachowaniu użytkownika
- Ograniczenia
- Ryzyko utraty urządzenia, konieczność aktualizacji danych przy zmianie sprzętu
Silne uwierzytelnianie przy wielu osobach i rolach w firmie
W wieloosobowym dostępie do serwisu iPKO pełnomocnicy mogą otrzymać uprawnienia do podglądu, wprowadzania i akceptowania operacji. Role mają niski, średni i wysoki zakres uprawnień; uprawnienia można nadać i odebrać w dowolnym momencie. W innych formach prawnych działa etapowa akceptacja płatności: można ustalić limity, liczbę osób oraz uprawnienia do zlecania i akceptacji.
W jednoosobowej działalności gospodarczej osoba zajmująca się księgowością może tworzyć przelewy, które właściciel akceptuje lub odrzuca; przelewy są realizowane po akceptacji. Zarządzanie pełnomocnikami i warunkami zlecania przelewu trzeba potwierdzać zgodnie z reprezentacją firmy.
SCA współgra z tym modelem: każde logowanie, zlecenie i akceptacja mogą wymagać potwierdzenia przez uprawnioną osobę. Wieloosobowy dostęp do iPKO jest bez dodatkowych opłat, bez względu na liczbę użytkowników.
Kiedy silne uwierzytelnianie nie jest wymagane
Rozporządzenie określa wyjątki, w których dostawcy usług płatniczych, w tym wydawcy kart, nie muszą stosować SCA do płatności. To m.in. płatności zbliżeniowe do 50 zł bez podania kodu PIN oraz opłaty za przejazd w biletomatach, na autostradzie i parkingach. Wyjątki mają ułatwiać płatności bez istotnego zwiększania ryzyka.
Wyjątki dotyczą płatności, a nie logowania i korzystania z bankowości internetowej lub mobilnej. W tych obszarach SCA pozostaje wymagane.
Wyjątki od silnego uwierzytelniania (SCA) – co nie wymaga SCA?
- Płatności zbliżeniowe do 50 zł bez podania PIN-u
- Opłaty za przejazd w biletomatach
- Opłaty na autostradach i parkingach
Jak pogodzić bezpieczeństwo z wygodą pracy firmy
Pogodzenie bezpieczeństwa z wygodą firmy zależy od wewnętrznych zasad: kto odpowiada za dostęp do konta i jak dokumentowana jest reprezentacja firmy. Sposób reprezentacji i akceptacji powinien odzwierciedlać dokumenty rejestrowe firmy. Ustawienia dostępu firmowego znajdują się w sekcji Ustawienia → Dostęp i bezpieczeństwo → Uprawnienia firmowe.


